Zeven pijlers van wezenlijk contact
Een beschrijving van een aantal sleutelelementen voor verbindende communicatie, aan de hand van een aantal pijlers, geillustreerd met verhalen.
Zeven pijlers voor een wezenlijk gesprek…Gewoon…toepassen?!
Het was muisstil in de ruimte. Iedereen was er stil van. “Zo hebben we nog nooit met elkaar gesproken..” Dit was bijna heilig…” Eindelijk kon ik mijn verhaal doen…” waren een paar
opmerkingen van deelnemers aan een gesprek dit voorjaar in een gemeente, waar ouders, staf en vertegenwoordigers van de gemeente een ochtend met elkaar in gesprek waren. Na jaren
van gedoe, waaronder de persoonlijke verhoudingen behoorlijk hadden te lijden, was de sfeer in een ochtend opgeklaard en was er een oplossingsrichting duidelijk geworden, die eigenlijk
iedereen verbaasde.Afgelopen jaren ben ik gefascineerd geraakt door dit fenomeen. Wat gebeurt ereigenlijk in zo’n gesprek? het verbaast me iedere keer weer hoe makkelijk het is, om echt wezenlijk
contact te maken en hoe groot het verschil is tussen hoe een gesprek vaak verloopt en hoe het
ook kan. Wonderlijk eigenlijk dat we nu pas ontdekken wat de ingrediënten zijn van open, ondernemende communicatie. De betere wereld waarnaar zovelen streven blijkt onder handbereik
…
Dit zijn mijn ontdekkingen, misschien helpen ze jou ook?
Wat zijn de zeven pijlers die ik gevonden heb?
- Leg het accent op luisteren in plaats van op zenden. Stel oordelen uit en luister met
verwondering. Het helpt enorm om door te vragen (“O ja…?”, in plaats van “Ja, maar..”)In het ene geval is er contact, in het andere geval een uitwisseling van standpunten. Let maar
eens op hoe vaak dat gebeurt. En probeer maar eens hoe moeilijk het is omdoor te vragen op iets waar je het op dat moment niet mee eens bent. En wat een verrassingen zich openbaren als je dat oordeel even opschort en je je verdiept in het gezichtspunt van de ander… - De uitkomst is open en staat niet van te voren vast. Je weet natuurlijk wel wat je graag zou willen, of je streefrichting, maar hou de uiteindelijke invulling van je wens open. Dan ontstaat er ruimte voor samen creëren van een nieuwe vorm.Durfbeiden je wens in een gesprek in te brengen, ook als je weet dat die verschillend is, en zoek dan samen naar nieuwe wegen. Probeer het maar eens bijvoorbeeld met je tienerkind of je partner en kijk wat er dan gebeurt.
- Geen macht gebruiken maar focussen op inhoud. Een mooi voorbeeld van deze pijler was te zien in de politiek, bij het debat een tijdje geleden over het ontslagrecht. Weken duurde het debat in de
media en op allerlei plekken. De spanning liep steeds verder op, maar er werden nog wel steeds argumenten uitgewisseld. Tot premier Balkenende op het partijcongres van het CDA de woorden sprak: “..Donner is van ons…” Op dat moment ging het debat weg van de inhoud en binnen de kortste keren zat het muurvast en was een commissie nodig om het vlot te trekken. - Alles mag gezegd worden, ja zelfs alles moet gezegd worden (binnen het betamelijke) Zeggen wat je denkt en voelt in de vorm van een “ik boodschap” (“ik zie…, “daardoor voel ik
me….”, “ik zou graag willen dat…”) Beginnen bij de feiten, dan je eigen gevoel benoemen en eventueel een wens uitspreken. Als je dat op deze wijze doet bied je de ander ook de kans om daar wat mee te doen. Als je het zorgvuldig doet krijg je er nooit ruzie over want je hebt het over feiten en vandaar uit over je eigen gevoelens..
Wat er nog wel eens gebeurt is dat “oorlogstaal” gesproken wordt. “Ik voel me belazerd..” Daarmee zeg je eigenlijk dat de ander je belazert. Het is uiteindelijk natuurlijk de toon die de muziek maakt… - Spreek vanuit jezelf, niet vanuit algemeenheden. Stap uit de algemeenheden. (“ze dit.. en ze.. dat”) en maak het persoonlijk in een gesprek. Vertel wat de feiten zijn, zoals jij ze ziet, vertel wat voor emoties dat teweeg brengt. Laat je persoonlijk zien. Juist het delen van emotie verbindt. Ga er daarbij vanuit dat de waarheid niet bestaat. Je hebt hooguit perspectieven op de waarheid. In het delen met elkaar ontstaat weer een nieuw gedeeld perspectief met elkaar.
- Laat binnenkomen/voel wat de boodschap met je doet.
Ik was bij een bijeenkomst over het milieu. Er werd van alles gezegd, totdat één van de deelnemers zei het gevoel te hebben,dat we hier aan het praten
waren over de situatie in plaats van dat we ook voelden wat dat met ons deed. Ze vertelde dat ze het gevoel had dat “de aarde moe is.. moe is van alle vervuiling, moe is van de troep in de oceanen. Moe…”Ze vertelde dat op zo een indringende manier, dat gelijk bij een paar gespreksdeelnemers de tranen in de ogen kwamen. Het gesprek dat daarop volgde kwam veel dichterbij…Kijk maar eens hoe vaak we praten over tennissen in plaats van tennissen… - Reflecteer als de inbreng van iemand emotie bij je teweeg brengt.De essentie van deze pijler zit in het reflecteren. Als je heel boos of heel verdrietig wordt van iemands inbreng zit daar huiswerk. Waarom wordt je daar boos over: wat zegt dat over de ander en wat is je eigen deel daarin. Als het neutraal is glijdt het gewoon af, dan kun je met mededogen luisteren naar iemands inbreng. Essentieel is dat je zelf verantwoordelijkheid neemt voor je emoties en niet de ander of de omstandigheden de schuld geeft. Een helpende uitspraak hierbij is: “Het gaat nooit over de omstandigheden. Het gaat over hoe je reageert op de omstandigheden”
Veel plezier met ondernemen. Misschien helpen deze pijlers je verder? (voor geïnteresseerden is een uitgebreide versie van dit verhaal beschikbaar)